مبانی واصول ایمنی در کارتن سازی

ارخانجات کاغذ سازی به خمیر کاغذ حاصل از چوب درختان نیاز دارد ولی آیا واقعا تنها چوب است که می تواند در تولید کاغذ کشور را یاری دهد؟
در صورت عدم استفاده از 6/1 میلیون تن باگاس باید حدود یک میلیون و دویست و هفتاد هزار متر مکعب چوب مصرف شود که این مقدار چوب معادل رویش سالانه 457 هزار هکتار جنگل است .
این در حالی است که تخریب بی رویه درختان جنگلی به ویژه در مناطق شمالی کشور برای تهیه خمیر کاغذ می تواند اکوسیستم جنگلی این مناطق کشور را در معرض آسیب جدی و حتی نابودی قرار دهد.

بازیافت کاغذ های باطله :
روزانه فقط در شهر تهران 450 تن کاغذ و مقوای ضایعاتی توسط مردم دور ریخته می شود .
کاغذ باید همواره جایگاه مجزایی در تفکیک زباله ها داشته باشد. در کنار توجه به صرفه جویی کاغذ باید فرهنگی در بین مردم شکل بگیرد که در آن فرهنگ، مردم ضمن آشنایی با بحث بازیافت کاغذها، بدانند کاغذ ها تنها در صورتی که قابل نوشتن باشد، ارزشمند نیست و می توان ضایعات آن را نیز دوباره طی مراحل بازیافتی مجددا به کاغذ، تبدیل کرد .

ایمنی در کار
ماشین آلات مورد استفاده در صنعت کاغذ، کارتن و واحدهای تبدیل کارتن در صورت رعایت نکردن موارد ایمنی، عدم هوشیاری و سهل انگاری اپراتور در حین کار با ماشین آلات بسیار خطرناک بوده و موجب بروز حوادث دلخراش و جبران ناپذیر می شود. از این رو به تشریح موارد خطرساز و چگونگی جلوگیری از این حوادث می پردازیم.


آتش:
آتش سوزی یکی از مهم ترین حوادثی است که در کارخانجات کاغذ و کارتن به وقوع می پیوندد. مواد اولیه این صنعت چوب و کاغذ است و در محیط کارخانه ها پرزهای قابل اشتعال به مقدار زیاد وجود دارد. یکی از راه کارهای جلوگیری از آتش سوزی، کنترل عوامل آتش زا می باشد. یکی از مواردی که در برخی موارد موجب بروز آتش سوزی می شود، استعمال دخانیات و سایر موارد مشابه آتش زا توسط پرسنل کارخانجات است. این مورد در صورت تلاش مدیران کارخانجات برای جلوگیری مطلق از استعمال سیگار در خفی و نقاط کور کارخانه که معمولا دور از دسترس و دید می باشد، نموده که این مورد بسیار خطرناک تر و جدی تر، ایجاد حادثه می کند. مدیران باید بدانند پرسنل سیگاری تحت هر شرایطی، دخانیات مصرف می کنند و در صورت کنترل شدید آنان، علاوه بر کم شدن کیفیت کار و کارآیی، این پرسنل با ورود به نقاط خطرناک، فاجعه های جبران ناپذیری را ایجاد می کنند. برای جلوگیری از این مساله بهتر است استعمال دخانیات در تمام نقاط کارخانه ممنوع بوده و محل مناسبی را برای آن در نظر گرفت. در این صورت آتش سیگار در نقطه ای که قابل دید بوده و دور از مواد قابل اشتعال محیط کارخانه است، خاموش شود.

در گام بعدی باید عوامل احتمالی آتش زا را بررسی نموده و راه کار مناسبی برای آن اتخاذ نمود. به عنوان مثال برق نیز یکی از عوامل آتش زا است که با اتصالی و ایجاد جرقه موجب آتش سوزی می گردد. اگر کابل های انتقال برق ضعیف تر از حد استاندارد باشند، در حین کار توانایی انتقال جریان را ندارند بنابراین محافظ ها داغ و ذوب شده و ایجاد جرقه و در نهایت آتش سوزی می نمایند. در چنین مواردی با محاسبه شماره اندازه کابل های انتقال جریان الکتریکی و انتخاب کابل مناسب می توان از آتش سوزی جلوگیری نمود. کابل ها باید از محیط های عاری از حرارت، مواد قابل اشتعال و سوختنی که فاقد لبه های تیز و برنده است، عبور کنند تا در صورت اتصالی و جرقه های الکتریکی، از احتمال آتش سوزی کاسته شود. در طراحی تابلوهای برق و در مسیرهای طولانی کابل از فیوزهای استاندارد استفاده شود تا در مواقع اتصالی جریان به سرعت قطع گردد. مدیران باید به پرسنل مسئول ایمنی و سرپرستان تولید آموزش داده تا در صورت اتصالی و این گونه موارد خطر ساز جریان برق را از تابلوهای اصلی قطع نمایند. این عامل علاوه بر جلوگیری از آتش باعث می شود مدارهای الکتریکی و سیستم های الکترونیکی کارخانه از صدمه جدی مصون بمانند. برای پیش گیری از بروز حوادث خصوصا آتش سوزی باید تمام مواردی که موجب مشتعل شدن مواد اولیه کارخانجات کاغذ و کارتن هستند را بررسی و کنترل نمود و مواد قابل اشتعال را در مجاورت عوامل آتش زا قرار نداد.

پس از بررسی عوامل آتش زا باید موارد کنترل و مهار آتش در اختیار پرسنل کارخانه قرار گیرد و آموزش های لازم به آنان داده شود. این آموزش ها باید به گونه ای باشد که پرسنل در صورت مشاهده موارد خطرناک یکدیگر را مطلع نمایند و عکس العمل آنان نیز مشخص باشد. ثانیه ها را نباید برای مهار آتش سوزی از دست داد و در صورت مشاهده آتش های کوچک و بی اهمیت، واکنش درست برای مهار آن انجام شود. پرسنل باید توجیه شوند که تمام آتش سوزی های بزرگ دنیا دارای عوامل بسیار کوچکی بوده اند. این عامل می تواند یک ته سیگار روشن باشد. پس از خاموش شدن آتش های کوچک باید تا چند ساعت هوشیار بود تا آتش دوباره شعله ور نگردد. کارخانجات پیشرفته از حسگرهای الکترونیکی حساس به دود و آتش استفاده می کنند تا ایمنی کامل در انبارهای کم رفت و آمد رعایت شود.

استفاده از کپسول های آتش نشانی مناسب با و نصب آنها در نقاط استراتژیک کارخانه می تواند باعث بالا رفتن ضریب امنیت کارخانه گردد. البته لوله کشی آب و استفاده از باکس های آتش (fire box) که از یک منبع ذخیره آب تغذیه می شوند، می تواند گام موثری در کنترل حریق و سوانح احتمالی باشد. در برخی کارخانه ها از ماشین های تانکردار، برای جلوگیری از آتش سوزی های احتمالی استفاده می شود. قرار دادن محصولات تولید شده در کارخانه های کاغذ و کارتن باید به گونه ای باشد تا مسیر تردد افراد و دسترسی آنان به فایرباکس و کپسول های آتش نشانی را مسدود نکند و در صورت بروز حوادث دسترسی به این امکانات آسان باشد. با توجه به این که نفرات باید کارهای جداگانه ای برای مهار سریع آتش انجام دهند، چیدمان محصولات اهمیت زیادی دارد. آتش دارای 3 فاکتور اصلی است و سه ضلع مثلث را تشکیل می دهد. برای مهار حریق باید حداقل یکی از این اضلاع را از آن گرفت. در صورت بروز آتش های بزرگ و عدم توانایی پرسنل در مهار آن، باید به شرکت های مجاور اطلاع رسانی نمود.

انجام مانورهای مهار حریق در محیط خارج از کارخانه در بالا بردن آگاهی پرسنل در برخورد با حوادث احتمالی بسیار مفید است.
پرسنل کارخانه باید آگاهی کاملی از موارد ایمنی داشته باشند و آموزش های لازم به صورت طبقه بندی شده و متناسب با مسولیت آنان، انجام شود. در این موارد می توان با هزینه های بسیار ناچیز از حوادث جانی و مالی بسیار بزرگ جلوگیری نمود.

کارتن سازی